In machtig mooie dag
Welkom
ArgHis is naam van het archeologisch werkverband in de gemeente Littenseradiel. ArgHis bestaat uit een bestuur en zo’n 130 donateurs. Er worden lezingen en excursies georganiseerd op het gebied van archeologie. Daarnaast geeft het werkverband het blad ‘Klaaikluten’ uit, met daarin artikelen over het verleden van Littenseradiel.
In de Driuwpôlle laat ArgHis in een vitrine een overzicht zien van wat voorwerpen die in de gemeente Littenseradiel zijn gevonden en hun betekenis voor de wetenschap over de eerdere bewoning in het gebied tussen Slachte en Zwette.
Tevens zijn er verschillende nummes van ‘Klaaiklúten’ in te zien.
De Stichting Bolwards Historie is opgericht in 1952 en heeft al verschillende van haar doelen verwezenlijkt. Zo heeft de stichting oude gebouwen in Bolsward opgekocht en zorg gedragen voor restauratie. Hierdoor zijn verschillende historische elementen in de stad behouden gebleven.
Ook heeft SBH een Oudheidkamer opgericht in het stadhuis van Bolsward.
Zo mogelijk elk jaar, reikt SBH sinds 1985 een ‘waarderingstegel’ uit aan een particulier die naar het oordeel van de stichting de best geslaagde restauratie heeft uitgevoerd aan zijn of haar woning. Door deze restauraties wordt het historisch stadsbeeld verfraaid, hetgeen uiteindelijk de bedoeling is.
De stichting heeft een werkgroep die de archieven van de stichting inscant en daarmee een digitaal archief aanlegt en op deze wijze veilig stelt voor verlies.
De Stichting Historische Kring Woudsend is in 2007 begonnen als een werkgroep en heeft tot doel de geschiedenis van Woudsend te onderzoeken, vast te leggen en voor iedereen toegankelijk te maken. Dit door het opsporen, verzamelen en rubriceren van historische informatie. Ook de herinneringen en verhalen van (oud-) dorpsgenoten worden vastgelegd.
Op het Histoarysk Festival Súdwest laat SHKW de geschiedenis zien van de molens in Woudsend.
Het dorp heeft nog twee werkende molens, korenmolen ’t Lam, met een beroepsmolenaar die aan verschillende bakkers meel levert en houtzaagmolen De Jager, waar vrijwilligers op zaterdagen aan het zagen zijn. Ook van de geschiedenis van de verdwenen houtzaagmolen De Hoop komt aan bod.
De molens ‘t Lam en De Jager zijn alle zaterdagen open, dus ook op 25 september!.
Bezoekers kunnen deze molens dus in werking zien. Tevens is het mogelijk meel te kopen om daarmee thuis aan het bakken te gaan.
Uit Makkum is de actieve Stichting Ald Makkum present, samen met het recent in het leven geroepen Histoarysk Wurkferbân Wûnseradiel en het Museum de Waag. Ald Makkum toont haar manier van archiveren met een database en het Histoarysk Wurkferbân laat de nieuwe website zien.
Museum De Waag komt dit jaar met een (voorlopig) bescheiden visserijtentoonstelling en ook daarvan krijgt u als bezoeker iets te zien.
De naam geeft al dat het Museum gevestigd is in de oude waag van Makkum. Hierin heeft, zeer toepasselijk, ook de stichting Ald Makkum haar onderkomen.
Het Histoarysk Wurkferbân heeft als doel de geschiedenis van Gaasterland te bestuderen en de kennis daarover te verspreiden en te bevorderen. Onder Gaasterland wordt verstaan het geologische gebied van het Rode Klif tot Spannenburg en van de Wâlde tot Tacozijl.
Twee keer per jaar komt het tijdschrift ‘Fan Klif en Gaast’ uit, met interessante artikelen over de geschiedenis van Gaasterland. Ook worden enkele keren per jaar lezingen georganiseerd.
De Vereniging Historisch Sneek (VHS) is opgericht op 1 september 1998 en heeft ongeveer 900 leden. Het doel van de vereniging, die draait dankzij de inzet van vrijwilligers, is het verzamelen, inventariseren en vastleggen van historische gegevens over Sneek en omgeving.
Vier keer per jaar wordt een thema-avond georganiseerd over een historisch onderwerp, waar al gauw zo’n 150 tot 200 bezoekers op afkomen. Ook verschijnt vier keer per jaar het verenigingsblad De Waag.
Op het Festival kunt u kennismaken met het archiefsysteem van de vereniging en de organisatie van het vrijwilligerswerk. Ook kunt u foto- en filmmateriaal bekijken.
De VHS heeft een werkgroep Archeologie. die zich ook presenteert op het Festival.
De Stichting Foar de Neiteam is is 2003 opgericht en heeft tot doel het vastleggen, documenteren, verzamelen en overdragen van alles dat er te vinden is op het gebied van zeilschepen, hun schippers, bouwers en tradities. Het accent ligt op skûtsjes, hun historie en de wedstrijden.
De stichting werkt onder andere samen met de skûtsje-organisaties SKS en IFKS.
Daarnaast houdt de stichting zich bezig met het publiceren van boeken over skûtsjesilen. Zo is er het Fries-Nederlands schipperswoordenboek Skipperstaal verschenen en werd een begin gemaakt met de digitale verwerking van een groot historisch archief, een verzameling van biografische gegevens van skûtsjehelden. Tevens is een begin gemaakt met de samenstelling van een skûtsjehandboek, bestemd voor opleidingen.
Houtzaagmolen de Rat
Aan de oever van de Geau, de eeuwenoude verbinding tussen IJlst en Sneek staat de bijzondere houtzaagmolen De Rat, de nog volop in productie is. Boomstammen liggen er in de haven in te wateren, het geluid van draaiende wieken, het stampen van de op en neer gaande zagen, de geur van versgezaagd hout… u kunt het er allemaal ervaren.
U ondergaat er nog het oude ambt van de houtzagerij, zoals dat al drie eeuwen elke dag in De Rat wordt uitgevoerd. Tijdens het Festival wordt er een kleine impressie gegeven van het werk van de houtzaagmolen.
www.houtzaagmolenderat.nl
Stichting Nooitgedagt IJlst
De grootste schaatsenmaker van IJlst en misschien zelfs wel van Nederland, was Nooitgedagt. Gedurende een eeuw produceerde Nooitgedagt schaatsen die bekend stonden om hun goede kwaliteit. Ondanks dat de bekendheid van Nooitgedagt vooral in ontstaan door de productie van schaatsen, waren de ‘houtjes’ in feite alleen maar een bijproduct. Het belangrijkste product van Nooitgedagt was gereedschap. Ook werd er gedurende enkele tientallen jaren speelgoed vervaardigd.
In de oude fabriek van Nooitgedagt is door de Stichting Nooitgedagt een Doe- en Kijkcentrum geopend. Op het Festival wordt zowel materiaal als documentaite uit de collectie Nooitgedagt gepresenteerd.
www.nooitgedagt-ijlst.nl
In het waterrijke Fryslân was het water vroeger de aangewezen weg voor transport. Er werden verschillende scheepstypes ontwikkeld voor de visserij, de vrachtvaart en ook het personenvervoer, dat plaats moest vinden over vaak ondiep water.
In Heeg werd onder andere eeuwenlang de palingaak gebouwd. Een 18 meter lang eikenhouten platbodem zeilschip met open bunnen waarin de levende paling over zee werd vervoerd. De palinghandel bracht Heeg en omgeving lange tijd grote welvaart. Het Houtbouwmuseum De Helling brengt de palinghandel en de traditionele houten scheepsbouw tot leven in de 21ste eeuw.
De Stichting Oud Sneek houdt zich bezig met het restaureren van historische gebouwen of objecten in de gemeente Sneek. Vastgesteld kan worden dat hierin de afgelopen jaren goed geslaagd is en het ziet ernaar uit dat in de toekomst de stichting regelmatig wordt ingeschakeld om restauraties te begeleiden. Op het Histoarysk Festival Súdwest laat de Stichting Oud Sneek wat van haar resultaten zien.
www.oudsneek.nlEen van de tentoonstellingszalen in het Fries Scheepvaart Museum is de Woudsendkamer, met onder andere beschilderde behangsels waarop de molen en de scheepswerf van Ypecolsga te zien zijn.
De heer Jap Westerhof beschikt over een fotocollectie van Woudsend en ook deze foto’s zijn te zien in de stand van het FSM. Daarnaast kunt u bodemvondsten van Woudsend en uit de Zuidwesthoek bekijken. Van de kunstenaar Ids Willemsma toont het museum verschillende schilderijen en tekeningen.
Netwerk Streekarchief Zuidwest Fryslân is een samenwerkingsproject van de gemeenten Bolsward, Gaasterlân-Sleat, Littenseradiel, Nijefurd, Sneek, Wûnseradiel en Wymbritseradiel. Zij streven ernaar de historische informatie uit hun gebied meer onder de aandacht van het publiek te brengen. NSZF zet in de Sportzaal van de Driuwpôlle en ‘touchtable’ neer, een soort computer waarop verschillende oude foto’s uit het gebied van de zeven gemeenten te zien zullen zijn. U kunt die foto’s aanraken, vergroten en verdraaien, om ze beter te bekijken.
Gerrit Zomer uit IJlst verzamelde een grote hoeveelheid informatie over de bekende Friese schrijver
Teerdze Eeltje Holtrop (1875-1925). In het dagelijks leven was Holtrop onderwijzer, maar in zijn vrije tijd manifesteerde hij zich als journalist en schrijver. Zijn novelle ‘De Wylde Boerinne’ is een van de hoogtepunten uit de Friese literatuur. ‘De Wylde Boerinne’ kreeg zelfs internationale waardering.
Daarnaast schreef Holtrop rijmpjes, liedjes, gedichten en sonnetten, toneelstukken en eenakters. Echt een man van de pen!
Gerrit Zomer, Mientlân 34, 8651 DC Drylts, 0515 – 532802
Op zoek naar uw voorouders? Of hebt u een klik met de geschiedenis van de provincie Fryslân en/of haar bewoners? Dan kunt u terecht bij de Nederlandse Genealogische Vereniging. De afdeling Fryslân is opgericht in 1978 en organiseert sindsdien allerlei activiteiten op het gebied van genealogie en regionale geschiedenis.
Op het Histoarysk Festival Súdwest tonen vertegenwoordigers van de afdeling Fryslân hoe u informatie kunt vinden over de voorouders van uw grootouders en de plaatsen waar ze woonden en leefden.
Er zijn blanco kwartierstaten beschikbaar, waarmee u een begin kunt maken met het systematisch noteren van informatie over uw voorouders.
De gemeentearchieven van de gemeenten Bolsward, Littenseradiel, Gaasterlân-Sleat, Nijefurd, Sneek, Wûnseradiel en Wymbritseradiel presenteren zich gezamenlijk. Bij de stand van de gemeentearchieven kunt u de inventarissen van de gemeentearchieven vinden en belangwekkende historische documenten zien. Daarnaast worden de gemeentevlaggen getoond, want vijf van deze vlaggen zullen over een paar maanden niet meer actueel zijn. Tevens vertonen ze oude films van de gemeenten.
www.bolsward.nl, www.littenseradiel.nl, www.gaasterlan-sleat.nl, www.nijefurd.nl, www.sneek.nl, www.wunseradiel.nl, www.wymbritseradiel.nlNiet voor niets staat Pictura met een stand naast die van de gemeentearchieven. Dit bedrijf uit Heiloo heeft voor verschillende gemeenten de geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten ingescand uit de periode 1811 tot het midden van de twintigste eeuw. Via www.allefriezen.nl kunt u die akten aanklikken en lezen. Op die manier komt u niet alleen achter bepaalde datums, maar ook kunt u lezen welk beroep de vaders van de pasgeborenen hadden of wat uw overleden overgrootvader voor de kost deed. Met zulke gegevens kunt u uw stamboom aankleden. De akten kunt u ook uitprinten of op de computer opslaan. Picture laat zien hoe dit alles in zijn werk gaat.
www.pictura-im.nl en www.allefriezen.nl